Η Αρχιτεκτονική της πέτρας, η υφαντική τέχνη και η αργυροχρυσοχοϊα τρεις πυλώνες της Ηπειρώτικης παράδοσης και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς ενσωματώνονται στα επετειακά μας κάδρα, τα οποία τα προσφέρουμε για την οικονομική ενίσχυση των δράσεων μας.
Η εγνωσμένη και βραβευμένη ζωγράφος και συνεργάτης μας στο εργαστήρι ζωγραφικής της Στέγης Κραψιτών κα Ευαγγελία Μπολάνη, σχεδίασε με σφομύλι και ζωγράφισε με ξυλομπογιά στα ίδια χρώματα με τις αυθεντικές εικόνες , τα έξι από τα επτά έργα τα οποία δεν συγκροτούν απλά ένα επετειακό σύνολο με τη συμβατική έννοια του δώρου.
Όλα τους αποτελούν συμπυκνώσεις μνήμης, τεχνικής και αισθητικής, φορείς μιας πολιτιστικής συνέχειας που δεν ανακαλεί το παρελθόν ως κάτι στατικό, αλλά το βιώνει στο παρόν.
Το πέτρινο γεφύρι του Παπαστάθη – Ανατολική Ιωαννίνων (1796)
Η απεικόνιση του γεφυριού δεν εστιάζει μόνο στην αρχιτεκτονική του αξία, αλλά στην τεχνική γνώση των ηπειρώτων μαστόρων της πέτρας. Χωρίς σχέδια, με μέτρο το μάτι και την εμπειρία, οι μάστορες δημιούργησαν κατασκευές που αντέχουν στον χρόνο και στο φυσικό τοπίο. Το γεφύρι λειτουργεί ως σύμβολο σύνδεσης: ανθρώπων, κοινοτήτων, εποχών. Όπως και ο πολιτιστικός φορέας, που εδώ και πέντε δεκαετίες γεφυρώνει το χθες με το σήμερα, τη μνήμη με τη βιωμένη εμπειρία.
Το πέτρινο κωδωνοστάσιο του Αγίου Νικολάου Κράψης (1852)
Το καμπαναριό αποτυπώνει την καθαρότητα της ηπειρώτικης λιτότητας. Η πέτρα, αυστηρή και απέριττη, οργανώνεται με ακρίβεια και ρυθμό. Δεν επιβάλλεται στο τοπίο· ενσωματώνεται σε αυτό. Η τεχνική της λιθοδομής εδώ δεν είναι διακοσμητική, αλλά βαθιά λειτουργική και συμβολική. Εκφράζει τη σχέση της κοινότητας με τον χρόνο, το συλλογικό βίωμα και το μέτρο — αξίες που διαχρονικά καθορίζουν και τη δράση του φορέα.
Η ζαγορίσια ποδιά – Ενδυματολογική μνήμη
Η ποδιά της ζαγορίσιας φορεσιάς δεν αποτελεί απλώς ένδυμα, αλλά φορέα κοινωνικής ταυτότητας και γυναικείας δημιουργίας. Τα υλικά, τα χρώματα και τα μοτίβα αφηγούνται την καθημερινότητα, την οικονομία, τις εποχές και τις ανάγκες της ζωής στην Ήπειρο.
Η τεχνική της κατασκευής της ενσωματώνει γνώση, υπομονή και ακρίβεια χαρακτηριστικά που συναντά κανείς και στη μακρόχρονη πορεία του φορέα, ο οποίος με συνέπεια και διάρκεια οικοδομεί πολιτισμό.
Το υφαντικό μοτίβο στο μαξιλάρι – Η τέχνη του αργαλειού
Η παραδοσιακή υφαντική τέχνη αποτελεί έναν από τους πιο καθαρούς φορείς άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το μοτίβο δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο· είναι κώδικας. Μεταφέρει μνήμη, τόπο, οικογένεια, βιώματα. Η υφαντική τέχνη, όπως και ο φορέας, λειτουργεί με συνέχεια και επανάληψη, όχι ως αντιγραφή, αλλά ως δημιουργική ανανέωση της παράδοσης στο σήμερα.
Η γυναικεία ασημένια πόρπη – Ηπειρώτικη αργυροχρυσοχοΐα
Η πόρπη αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της υψηλής δεξιοτεχνίας των ηπειρωτών αργυροχρυσοχόων. Με τεχνικές που απαιτούν ακρίβεια, υπομονή και βαθιά γνώση το υλικού, το ασήμι μετατρέπεται σε σύμβολο κύρους, ταυτότητας και αισθητικής. Η πόρπη δεν στολίζει απλώς, συνδέει! Κρατά ενωμένο το ένδυμα, όπως η παράδοση κρατά ενωμένη την κοινότητα μέσα στον χρόνο.
Το ασημένιο στρογγυλό κουτί με καπάκι
Το κουτί αυτό συμπυκνώνει την ουσία της ηπειρώτικης αργυροτεχνίας: λιτό σχήμα, καθαρή γραμμή, απόλυτος έλεγχος του υλικού. Είναι αντικείμενο καθημερινής χρήσης, όχι πολυτέλειας — κι όμως, η τεχνική του το καθιστά έργο τέχνης. Αντικατοπτρίζει τη φιλοσοφία ενός πολιτισμού που δεν διαχωρίζει την τέχνη από τη ζωή, όπως ακριβώς και ο πολιτιστικός φορέας που εδώ και 50 χρόνια υπηρετεί την παράδοση όχι ως ανάμνηση, αλλά ως ζωντανή πράξη.
Το καρβέλι του ψωμιού – Μόχθος, τέχνη και καθημερινή ιερότητα
Το ψωμί, αποτέλεσμα κόπου, χρόνου και συλλογικής εμπειρίας, δεν είναι απλώς τροφή είναι σύμβολο μόχθου, επιβίωσης και αξιοπρέπειας. Από το χωράφι ως τον φούρνο, περικλείει μια αλυσίδα ανθρώπινης προσπάθειας που θεμελιώνει την κοινότητα. Δίπλα του, το πλεκτό τραπεζομάντηλο φέρει τη σιωπηλή τέχνη του χεριού επανάληψη, ρυθμός, υπομονή. Η σύνθεση αυτή δεν εξιδανικεύει το παρελθόν. Το αναδεικνύει ως βιωμένη εμπειρία, όπου η τέχνη γεννιέται μέσα από την ανάγκη και η ομορφιά προκύπτει από την ακρίβεια και τη φροντίδα. Ένα έργο που μιλά για τη συνέχεια της παράδοσης στο σήμερα, εκεί όπου ο μόχθος, η δημιουργία και η συλλογική μνήμη εξακολουθούν να έχουν θέση στο κοινό τραπέζι.
Είναι βραβευμένο έργο (1 ο Πανευρωπαϊκό βραβείο 2024) της ζωγράφου κας Ευαγγελίας Μπολάνη, ζωγραφισμένο εξ’ολοκλήρου με λάδι Μια εικόνα απλή, σχεδόν σιωπηλή, που όμως συμπυκνώνει τον πυρήνα της ηπειρώτικης ζωής και παράδοσης.
Επίλογος
Τα έξι αυτά αντικείμενα, μέσα από τη λιτή τους παρουσία, δεν ζητούν να εκτεθούν. Ζητούν να αναγνωριστούν. Να ενεργοποιήσουν το συναίσθημα της ρίζας, της καταγωγής, της συνέχειας.
Αποτελούν μαρτυρίες μιας τέχνης και μιας τεχνικής αξεπέραστης και μοναδικής, που φτάνει στο σήμερα όχι ως απολίθωμα, αλλά ως ζωντανή πολιτιστική δύναμη — όπως ακριβώς και τα 50 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας του φορέα στον πολιτισμό της Ηπείρου.
Info: Eυαγγελία Μπολάνη, Μέλος τους Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος (Ε.Ε.Τ.Ε) από
4/2/2025, με την ιδιότητα της «Ζωγράφου», «Καλλιτέχνιδα της Χρονιάς 2024» & 1 ο Βραβείο
Ζωγραφικής στο ART AWARDS 2024. Στην έκθεση ΕΛΛΑΔΑ-ΚΟΡΕΑ το2025 υπό την αιγίδα
της πρεσβείας της Κορέας, βραβεύθηκε από από κοινό και εκθέτες ως το καλύτερο
έργο της έκθεσης.
